Van 1 tot en met 4 oktober 2012 heb ik meegedaan aan de ‘Social Role Valorization’ (SRV)
vierdaagse in Zenderen. Dit werd gegeven door Darcy Elks en Betsy Neuville uit de VS. Voor
het eerst werden er ook twee stukken in het Nederlands gepresenteerd door Hans Kroon en
Wil Molenaar van stichting Perspectief uit Utrecht.
SRV is een wetenschappelijke studie die een realistisch beeld geeft over het leven van
kwetsbare mensen in onze samenleving. Het gaat over wat elk (kwetsbaar) mens nodig heeft
om een goed leven te kunnen leiden. SRV gaat ervan uit dat als mensen meerdere sociaal
gewaardeerde rollen hebben (ik heb onder andere de rol van tante, student en werknemer)
het vanzelfsprekender is dat dit als een goed leven kan worden ervaren. Aan de andere kant
gaat het ook over hoe wij als samenleving en individuen aannames hebben over wat goed
zou zijn voor een ander en daardoor bewust en onbewust heel veel mensen uitsluiten. Dit
zorgt ervoor dat deze mensen als minderwaardig worden beschouwd en dat het zeer
waarschijnlijk is dat hen nog meer nare dingen zullen ‘overkomen’, zoals het verliezen van
autonomie, verliezen van natuurlijke sociale relaties, verliezen van bezittingen, geen toegang
hebben tot kennis, allerlei afwijzingen en uiteindelijk een leven leiden zonder enige vorm van
zingeving.
Een erg interessante training dus voor alle mensen die met zorg te maken hebben of krijgen!
En dat zijn erg veel mensen, ook al is het alleen voor onszelf als we door ouderdom
afhankelijk van anderen zullen worden. Want hoe zouden we dan het liefst bejegend
worden? Wat is er nodig om een goed leven te leiden? Het deelnemen aan de training heeft
op veel gebieden in mijn leven iets toegevoegd. Het gaf handvatten aan mijn studie, woorden
aan mijn mensbeeld, een extra focus op het verder ontwikkelen van mijn bewustzijn en een
bron van inspiratie voor mijn toekomstige werk.

SONY DSC

Ik ben momenteel laatstejaars student sociaal pedagogische hulpverlening. Het was mij al
eerder opgevallen dat het vaak gaat over kwaliteit van zorg en professionalisering in plaats
van over kwaliteit van leven. Het is natuurlijk ook een veel makkelijkere vraag om te
beantwoorden als iemand je vraagt naar wat je aan ondersteuning nodig hebt in plaats van
wat je wilt in je leven. Het beantwoorden en uitvoeren van de laatste vraag vereist namelijk
eerst een persoonlijke wederkerige band waar je op een gelijkwaardige manier met elkaar
omgaat, zodat het antwoord met jou mee kan groeien. Maar dat is nu juist onmogelijk zolang
er termen bestaan zoals professionele afstand, de cliënt en werk- en hoofddoelen. Daarom
verbaast het mij ook steeds meer dat binnen mijn opleiding jonge mensen worden
klaargestoomd om in grote instellingen te werken. Er wordt niet over nagedacht of het wordt
voor lief genomen dat dezelfde instellingen als eerste doel hebben om te blijven bestaan in
plaats van mensen te ondersteunen in een goed leven.
‘There is no excuse for not trying.’ Als hulpverlener bestaat er geen excuus om niet te
proberen om de mensen voor wie je betaald wordt je werk te doen, te ondersteunen in het
vormgeven van een betekenisvol leven waar zij zelf de regie over hebben. Zoals elke ouder
het beste wil voor zijn kind, ben je als hulpverlener degene die altijd nog meer wenst en
gelooft in een (nog) betere toekomst voor de persoon die je mag ondersteunen. Het is van
belang dat je kunt denken vanuit dromen, en dat je niet alleen maar denkt vanuit wat je al
eerder hebt gezien ergens anders. Eigenlijk is het een beroep voor creatievelingen,
doorzetters, scherpe analytici, mensen met een flinke dosis gezond boerenverstand en
mensen die een verschil willen maken in elkanders leven. Neem nooit met minder genoegen
dan het best wensbare, durf buiten het systeem te denken en pionier.
Het is mijn doel om na mijn studie mensen individueel te gaan ondersteunen in het zichtbaar
worden in de samenleving door middel van het creëren van zinvol werk dat werkelijk bij de
persoon past. De SRV-training heeft mij van zeer bruikbaar gedachtegoed voorzien. Om
voorbeelden te noemen: Wat past er bij de leeftijd en cultuur? Zijn er hoge verwachtingen?
Hoe kan je ruimte creëren voor nieuwe ontmoetingen en persoonlijke ontwikkeling? Zijn er
rolmodellen?

Paula Jasperse